Dyskusja dnia
Dyskusja dnia · dołącz do rozmowy
Zdobywca
Słowacka terminologia górska – słowniczek dla górołaza
Sedlo, hol'a, diera, pleso są określeniami, na które, prędzej czy później, natrafi każdy szanujący się górołaz. Jednakże czy kiedykolwiek zastanawiałeś się nad znaczeniem tych słów...
Sedlo i príslop – przełęcze o wielu twarzach
Sedlo (dosł. siodło) bądź príslop (dosł. przysłop) często pojawiające się na słowackich drogowskazach oznaczają przełęcz. Jedyną różnicą semantyczną pomiędzy tymi dwoma pojęciami jest rozmiar, siodło jest bowiem przełęczą szeroką. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że teoria często rozmija się z praktyką, i tak jest również w tym przypadku. „Przysłop" króluje w nazwach przełęczy zarówno po polskiej, jak i słowackiej stronie, bez względu na ich wielkość bądź szerokość. Co więcej, ów termin funkcjonuje również jako pełnoprawna nazwa kilku polan, a nawet szczytów w Beskidach i Gorcach.
Hol'a – pastwisko w chmurach
Hol'a to naturalnie hala, czyli pastwisko znajdujące się wysoko w górach. Obecnie sezonowy wypas owiec i krów nie odbywa się na każdym, teoretycznie nadającym się do tych celów, obszarze. Warto nadmienić, że wypas kulturowy na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, choć możliwy i pożądany m.in. z uwagi na poprawę warunków życia krokusów, podlega ścisłym regulacjom prawnym.
Diera i roklina – bramy do przygody
Diera (dosł. dziura) lub roklina zwykle stanowią drugi człon nazwy wąwozu. Jánošíkove Diery usytuowane w Małej Fatrze, czy Kláštorská roklina w Słowackim Raju rokrocznie przyciągają turystów spragnionych przygód pośród krętych korytarzy wyrzeźbionych w skałach przez wody zasilające tamtejsze potoki.
Pleso – jezioro czy staw?
Pleso w języku polskim oznacza staw albo jezioro górskie. Tatrzańskie jeziora zlokalizowane po słowackiej stronie pasma noszą owe miano bez wyjątku, podczas gdy w polskiej nomenklaturze pozwalamy sobie na drobną nieścisłość. Štrbské pleso to po prostu Szczyrbskie Jezioro, podczas gdy każde inne pleso jest znane w Polsce jako staw. Przyczyny takiego stanu rzeczy należy doszukiwać się w sąsiedztwie jeziora, gdyż u jego południowego brzegu znajduje się miejscowość o tej samej nazwie. Polskie przywiązanie do określenia „staw" wywodzi się z tradycyjnego ludowego nazewnictwa i znalazło swoje odzwierciedlenie również w literaturze fachowej.
Język polski, jak również słowacki, kształtują górską rzeczywistość po obu stronach granicy, dlatego zasługują na szczególną uwagę. Znajomość podstawowej terminologii z pewnością wzbogaci nasze doświadczenia nie tylko na szlaku, lecz także wśród innych górołazów.