Dyskusja dnia
Dyskusja dnia · dołącz do rozmowy
Największe schroniska górskie w Polsce. TOP 3 i planowane schronisko na Hali Jaworowe
Poza Szlakiem
Beskidomaniak
Schronisko górskie najczęściej kojarzy się z niewielkim budynkiem, kilkoma pokojami, drewnianymi ławami i kubkiem gorącej herbaty wypitym po całym dniu na szlaku.
Największe polskie schroniska wyglądają jednak zupełnie inaczej. Są w stanie przyjąć jednocześnie ponad sto osób i pełnią funkcję dużych baz noclegowych dla całych pasm górskich...
Właśnie dlatego ciekawie wygląda porównanie z planowanym schroniskiem na Hali Jaworowej w Brennej. Projekt objęty prawomocnym pozwoleniem na budowę przewiduje 111 miejsc noclegowych.
Gdyby został zrealizowany w takim kształcie, obiekt znalazłby się w ścisłej czołówce największych schronisk górskich w Polsce.
Jak powstał ranking?
W zestawieniu uwzględniliśmy stałe miejsca noclegowe podawane przez operatorów schronisk lub oficjalne portale turystyczne.
Nie doliczaliśmy miejsc zastępczych, noclegów na podłodze ani dodatkowych miejsc uruchamianych w wyjątkowych sytuacjach.
Trzy schroniska dysponują taką samą liczbą 110 miejsc, dlatego zajmują miejsca 3-5 ex aequo.
Planowanego obiektu na Hali Jaworowej nie wliczamy do rankingu istniejących schronisk. Pokazujemy go osobno, aby porównać skalę projektu z działającymi obiektami.
1. Strzecha Akademicka
Karkonosze
140 miejsc noclegowych
Strzecha Akademicka znajduje się na Polanie Złotówka, na wysokości około 1258 metrów. To największe schronisko w naszym zestawieniu i jeden z najważniejszych punktów turystycznych w rejonie Śnieżki.
Położenie sprawia, że korzystają z niego zarówno osoby przemierzające główny grzbiet Karkonoszy, jak i turyści wyruszający z Karpacza w kierunku Śnieżki, Białego Jaru, Domku Myśliwskiego czy Samotni.
Historia tego miejsca sięga XVII wieku, kiedy funkcjonowała tutaj buda pasterska. Obiekt wielokrotnie przebudowywano. Po pożarze w 1906 roku został odbudowany, a po II wojnie światowej otrzymał nazwę Strzecha Akademicka.
Dzisiaj jest nie tylko miejscem noclegowym, ale również dużym węzłem ruchu turystycznego w jednej z najczęściej odwiedzanych części Karkonoszy.
2. Schronisko na Polanie Chochołowskiej
Tatry Zachodnie
121 miejsc noclegowych
Drugie miejsce zajmuje Schronisko PTTK im. Jana Pawła II na Polanie Chochołowskiej.
Obiekt znajduje się na końcu Doliny Chochołowskiej i stanowi ważną bazę wypadową między innymi na Grzesia, Rakoń, Wołowiec i Trzydniowiański Wierch.
Pierwsze duże schronisko Warszawskiego Klubu Narciarskiego powstało tutaj w latach 1930-1932. Budynek został spalony w styczniu 1945 roku. Obecny obiekt wzniesiono w latach 1951-1953.
W 1983 roku zatrzymał się w nim Jan Paweł II, co upamiętniają znajdujące się na miejscu pamiątki oraz Szlak Papieski.
Polana Chochołowska jest również celem samym w sobie. Stosunkowo łatwe dojście dnem doliny przyciąga osoby, które nie planują dalszego wyjścia w wysokie partie Tatr. Szczególnie duży ruch pojawia się tutaj wiosną podczas kwitnienia krokusów.
Miejsca 3-5. Schronisko na Hali Szrenickiej
Karkonosze
110 miejsc noclegowych
Schronisko na Hali Szrenickiej znajduje się na wysokości około 1200 metrów, pomiędzy Szrenicą a Kamiennikiem.
Historia tego miejsca sięga 1786 roku, kiedy funkcjonowała tutaj buda pasterska. W kolejnych latach obiekt rozbudowywano wraz z rozwojem turystyki w Karkonoszach.
Dzisiaj jest ważną bazą w zachodniej części pasma. Położenie w pobliżu Szrenicy i tras prowadzących w kierunku Śnieżnych Kotłów oraz głównego grzbietu Karkonoszy sprawia, że schronisko ma znaczenie zarówno dla turystyki letniej, jak i zimowej.
Miejsca 3-5. Schronisko na Turbaczu
Gorce
110 miejsc noclegowych
Schronisko PTTK im. Władysława Orkana znajduje się na skraju Polany Wolnica, będącej częścią Hali Długiej, na wysokości około 1283 metrów.
Obecny budynek zaczęto wznosić w 1953 roku, a oficjalnie oddano go do użytku w 1958 roku.
W jego pobliżu spotykają się najważniejsze gorczańskie szlaki, w tym czerwony Główny Szlak Beskidzki. Na miejscu działa również posterunek GOPR, a niedaleko znajduje się Ośrodek Kultury Turystyki Górskiej PTTK.
Przy dobrej widoczności z okolic schroniska można podziwiać panoramę Tatr, Pienin i Beskidu Wyspowego.
Miejsca 3-5. Schronisko Murowaniec
Tatry
110 miejsc noclegowych
Murowaniec znajduje się na Hali Gąsienicowej, na wysokości około 1505 metrów. Jest najwyżej położonym obiektem w naszym zestawieniu i jedną z najbardziej rozpoznawalnych budowli w polskich Tatrach.
Budowę rozpoczęto w 1921 roku. Kamienny obiekt powstał między innymi z granitowych głazów transportowanych spod ścian Kościelca. Uroczyste otwarcie odbyło się 12 lipca 1925 roku z udziałem prezydenta Stanisława Wojciechowskiego.
Murowaniec jest dziś jedną z najważniejszych baz dla turystów wyruszających w rejon Czarnego Stawu Gąsienicowego, Kościelca, Świnicy, Kasprowego Wierchu oraz Orlej Perci.
Na terenie schroniska znajduje się również dyżurka TOPR.
Gdzie w tym zestawieniu znalazłaby się Hala Jaworowa?
Beskid Śląski
111 planowanych miejsc noclegowych
Projekt schroniska na Hali Jaworowej przewiduje 111 miejsc noclegowych.
Dla porównania:
- Strzecha Akademicka ma 140 miejsc,
- schronisko na Polanie Chochołowskiej ma 121 miejsc,
- planowana Hala Jaworowa ma 111 miejsc,
- Murowaniec ma 110 miejsc,
- schronisko na Turbaczu ma 110 miejsc,
- schronisko na Hali Szrenickiej ma 110 miejsc.
Gdyby obiekt na Hali Jaworowej został zrealizowany zgodnie z projektem, zająłby więc trzecie miejsce pod względem liczby miejsc noclegowych.
To porównanie dobrze pokazuje skalę planów. Nie chodzi o małą bacówkę czy kilkunastoosobową chatę, ale o obiekt o pojemności zbliżonej do największych schronisk w Tatrach, Gorcach i Karkonoszach.
Co dokładnie zaplanowano na Hali Jaworowej?
Pozwolenie na budowę obejmuje budynek schroniska ze 111 miejscami noclegowymi oraz towarzyszącą mu infrastrukturę.
W dokumentacji wymieniono między innymi:
- niezbędne instalacje,
- podziemny zbiornik przeciwpożarowy,
- dwa zbiorniki na wodę opadową,
- mur oporowy,
- 30 miejsc postojowych.
Decyzję o pozwoleniu na budowę wydano 27 lutego 2020 roku. Stała się ona prawomocna 17 marca 2020 roku, a w kolejnych latach była przenoszona na następnych inwestorów.
Skala zaplecza pokazuje, że projekt zakłada znacznie więcej niż stworzenie prostego punktu odpoczynku dla osób przechodzących przez halę.
Czy schronisko na Hali Jaworowej jest już budowane?
Nie.
Na dzień 7 sierpnia 2026 roku właściwa budowa schroniska nie ruszyła. Na hali nie rozpoczęto wznoszenia planowanego budynku.
Pozwolenie na budowę pozostaje jednak ważne.
Jego status został sprawdzony przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Cieszynie. Z ustaleń kontroli wynika, że inwestor dopełnił wymaganych formalności i wykonał prace przygotowawcze odnotowane w dzienniku budowy.
Nadzór ustalił również, że nie wystąpiła przerwa dłuższa niż trzy lata, która prowadziłaby do wygaśnięcia pozwolenia na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego.
W praktyce oznacza to, że inwestor zachował możliwość realizacji projektu, mimo że zasadnicze prace przy budynku jeszcze się nie rozpoczęły.
Nie ma obecnie publicznie potwierdzonego terminu rozpoczęcia właściwej budowy ani daty ewentualnego otwarcia schroniska.
Protesty i przyszłość Hali Jaworowej
Plany zagospodarowania Hali Jaworowej od lat wywołują sprzeciw części mieszkańców i organizacji społecznych.
W 2022 roku Rada Gminy Brenna uchyliła uchwały dotyczące zmian w dokumentach planistycznych dla Hali Jaworowej i zboczy Kotarza. Zatrzymało to procedury związane z szerszymi planami inwestycyjnymi dla tego obszaru.
Nie unieważniło jednak pozwolenia na budowę schroniska wydanego wcześniej, w 2020 roku.
Sama Hala Jaworowa została natomiast wskazana w dokumentacji dotyczącej planowania przestrzennego gminy jako krajobraz priorytetowy typu hale wysokogórskie.
Rekomendacje dla tego obszaru dotyczą między innymi:
- ochrony wartości przyrodniczych,
- zachowania panoramy Hali Jaworowej i Kotarza,
- ochrony otwartego krajobrazu,
- ochrony tradycji beskidzkiej gospodarki pasterskiej,
- ograniczania działań mogących trwale zmienić charakter tego miejsca.
Przeciwnicy zabudowy zwracają uwagę na możliwy wzrost ruchu samochodowego i turystycznego, hałas, sztuczne oświetlenie, presję na przyrodę oraz zmianę charakteru hali.
Petycję dotyczącą ochrony Hali Jaworowej podpisały tysiące osób.
Schronisko czy zmiana charakteru całej hali?
Duże schroniska nie są w polskich górach niczym niezwykłym. Strzecha Akademicka, Murowaniec, Turbacz czy schronisko na Polanie Chochołowskiej od dziesięcioleci stanowią ważne elementy infrastruktury turystycznej.
Hala Jaworowa jest jednak innym przypadkiem.
Jedną z jej najważniejszych cech jest właśnie otwarta przestrzeń i brak dużej zabudowy. Dlatego dyskusja nie sprowadza się do pytania, czy schroniska są potrzebne.
Zwolennicy inwestycji wskazują na możliwość stworzenia miejsca odpoczynku, noclegu i zaplecza dla turystów.
Przeciwnicy obawiają się, że obiekt tej wielkości wraz z towarzyszącą infrastrukturą trwale zmieni charakter jednego z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w tej części Beskidu Śląskiego.
Porównanie z największymi polskimi schroniskami pozwala spojrzeć na tę dyskusję z innej perspektywy.
Czy Hala Jaworowa jest odpowiednim miejscem dla schroniska zaprojektowanego na 111 osób?
Podsumowanie
Największym schroniskiem w zestawieniu jest Strzecha Akademicka ze 140 miejscami noclegowymi. Drugie miejsce zajmuje schronisko na Polanie Chochołowskiej ze 121 miejscami. Murowaniec, Turbacz i Hala Szrenicka oferują po 110 miejsc.
Pomiędzy nimi znalazłby się projekt z Hali Jaworowej.
111 planowanych miejsc oznacza, że pod względem pojemności byłby to trzeci największy obiekt w tym zestawieniu.
Właściwa budowa schroniska jeszcze się nie rozpoczęła, ale pozwolenie na budowę pozostaje ważne. Nie jest obecnie znany termin rozpoczęcia zasadniczych prac ani ewentualnego otwarcia obiektu.
Dlatego ostateczny kształt przyszłości Hali Jaworowej pozostaje otwartym tematem.